ICT-markten en verkooporganisatie AM Zadorozhny

ICT-markten en verkooporganisatie AM Zadorozhnyi 2016

Lezingplan 1. 2. 3. 4. Doelstellingen en inhoud van de cursus Basisbegrippen van de geschiedenis van ICT-ICT-ontwikkeling Basis van marketingonderzoek. Deel 1.

De doelstellingen van de cursus • De basisbegrippen van ICT formuleren • Methoden bestuderen om ICT-markten te analyseren • De huidige trends in de ontwikkeling van de ICT-markt bestuderen • Om kennis te maken met marketingstrategieën • Methoden van sales management in IT-bedrijven bestuderen

Overzicht I • Basisbegrippen van de ICT-markt. Geschiedenis van de ontwikkeling van ICT-markten. • Uitvoeren van marktonderzoek naar de ICT-markt. • Wereld- en Russische markt van informatie- en communicatietechnologieën. • Prijsvorming op de markt van informatie- en communicatietechnologieën.

Overzicht II • Basale modellen voor e-business. Kenmerken en structuur van de elektronische markt. • Organisatie van verkoop op het gebied van informatie- en communicatietechnologieën. • Huidige trends in de ICT-markt. • Geselecteerde kwesties op het gebied van ICT.

Typische taak I • Selecteer de richting van de ontwikkeling van het bedrijf (product) • De trends van de marktontwikkeling zijn belangrijk; Waar kunt u bijvoorbeeld een mobiele service ontwikkelen (i.OS, Android)? Welk geografisch segment is het meest interessant? • In het geval van een verkeerde beslissing, kunt u een deel van de markt verliezen in de strijd tegen concurrenten.

Typische doelstelling II • Selecteer een bedrijfsproduct. Bijvoorbeeld CRM-systeem, repositorytechnologie (SVN, GIT of TFS) voor bedrijfsprojecten, cloudservice of bedrijfsproducten. • De segmentering van de markt, de richting van drift van bedrijfsproducten is belangrijk. • In geval van een verkeerde beslissing: - - het is moeilijk om met partners te communiceren, de kosten voor de ondersteuning van de infrastructuur zullen groot zijn en de kwaliteit zal niet modern zijn. Samen met andere factoren kan dit de efficiëntie van het bedrijf, de marktwaarde ervan, verminderen.

Typische doelstelling III • Zoeken naar een innovatieve oplossing. • Het is belangrijk om te weten welke trends bijzondere aandacht verdienen? (Clouddiensten? Mobiele services?...?). Wat is de niche van de oplossing die wordt overwogen? • In het geval van een verkeerde beslissing, kan het werkelijke segment van de markt van de geïmplementeerde oplossing meer blijken te zijn dan gepland.

Andere typische taken 1. Kies een specifieke oplossing in de productarchitectuur. Autorisatie zal in veel gevallen bijvoorbeeld aantonen dat u OAuth en autorisatie via externe services moet gebruiken. 2. Selecteer de technologie voor het implementeren van een systeem (PHP, Java,. Net, Python,...). Heeft invloed op de kosten van ontwikkeling (toereikendheid van de taak, de kosten van resources), de kosten van implementatie, onderhoud en hosting. 3. Zoek naar een investeringsproject. Beoordeel de vooruitzichten voor het investeringsproject (trends in marktgroei, mogelijk regionale) 4..........

Basisbegrippen De markt is een competitieve vorm van communicatie tussen bedrijfsentiteiten. uitwisseling van goederen volgens de wetten van de waren- en warencirculatie, het geheel van transacties voor de aankoop van goederen en diensten.

Basisbegrippen Marktstructuur Markten worden ingedeeld op basis van uitwisselingsobjecten: goederen, diensten, hoofdsteden, buitenlandse valuta, wetenschappelijke en technische markt, arbeidsmarkt. Op ruimtelijke en geografische gronden: lokaal, nationaal, regionaal en wereld. Over het werkingsmechanisme: gratis, gemonopoliseerd, door de staat gereguleerd. Volgens de huidige wetgeving: legaal, illegaal (schaduw). Door de mate van verzadiging: evenwicht, schaars, overdreven.

Basisbegrippen van ICT Informatie- en communicatietechnologieën - ICT: • IT-apparatuur • Software • IT-diensten

Basisbegrippen van IT-apparatuur voor ICT-apparatuur: • Computersystemen, waaronder servers, pc's en tablets; • Randapparaten, waaronder printers, kopieerapparaten en computermonitoren; • Opslagsystemen, waaronder schijf-, kristallen- en bandopslagsystemen; • Telecommunicatieapparatuur, inclusief uitrusting van ondernemingen, apparatuur van telecommunicatiedienstverleners, smartphones en mobiele telefoons.

Basisbegrippen van ICT-software: • Systeem- en infrastructuur (DB) -software; • Ontwikkelingshulpmiddelen (software) en ontwerp (CAD), inzet; • Bedrijfsinformatiesystemen, geïntegreerde systemen (kantoor, GIS, MS Project); • Toepassingen: - Gaming - Totaal verbruik.

Basisbegrippen van ICT IT-services: • Planning en implementatie van de IT-structuur van de onderneming • Enterprise IT-infrastructuurbeheer • Ondersteuning • Training • Communicatie •...

$ 2 000 miljard van de Russische economie, "src =" http://present5.com/presentation/1/246164368_437847637.pdf-img/246164368_437847637.pdf-16.jpg "alt =" ICT Market Volume van de wereldwijde ICT-markt -.> $ 2 000B van de Russische economie, "/> ICT-markt volume van de wereldwijde ICT-markt -..> $ 2 000 miljard van de Russische economie, Duitsland

3 biljoen $. Het grootste segment is IT-apparatuur. Het meest dynamische segment (meer dan 6% per jaar) van de software.

De dynamiek van ICT-uitgaven in de wereld Dit en een aantal daaropvolgende dia's over de herziening van RBC voor 2014

Uitgaven van toonaangevende landen

Beheervragen 1. Wat betekent de term "ICT"? 2. Wat zijn de drie componenten die de ICT-markt vormen? 3. Wat zit er in het concept van IT-services? 4. In welk stadium van ontwikkeling van de ICT-markt is Rusland?

De geschiedenis van ICT-ontwikkeling De 3 stadia van ICT-ontwikkeling: 1. Hoofdframes en terminals van duizenden applicaties en tienduizenden gebruikers. 2. Personal computers, internet, de client-serverarchitectuur, honderdduizenden applicaties en miljoenen gebruikers. 3. Mobiele apparaten die met internet zijn verbonden, soc. netwerken, cloudinfrastructuur, grote gegevens - honderden miljoenen gebruikers

Geschiedenis van ICT-ontwikkeling

Trend van ICT-ontwikkeling Mobiele technologieën

Trend van ICT-ontwikkeling Cloudtechnologieën

Trend voor ICT-ontwikkeling Grote gegevenstechnologieën

Controlevragen 1. Welke 3 ontwikkelingsstadia van ICT worden toegewezen door analisten IDC? 2. Wat zijn de belangrijkste componenten van de derde (huidige) fase?

Grondbeginselen van marketingonderzoek Basistrappen Stappen Acties 1. Definiëren van onderzoeksdoelstellingen 1. 1. Definiëren van het probleem 1. 2. Onderzoeksdoelen en -doelstellingen formuleren 2. Ontwikkeling van een onderzoeksplan 2. 1. Bepaling van onderzoeksmethoden 2. 2. Bepaling van het type benodigde informatie en bronnen receptie 2. 3. Bepaling van methoden voor het verkrijgen van de nodige gegevens 3. Onderzoek uitvoeren 3. 1. Gegevensverzameling 3. 2. Gegevensanalyse 4. Interpretatie 4. 1. Voorbereiding van het eindverslag van de resultaten 4. 2. Presentatie van het eindrapport van en een presentatie

Fundamenten van doelstellingen voor marketingonderzoek I. Wat willen we weten? Onderwerp analyse Beschrijving van het doel van de marktstructuur Draagkracht analyse en marktonderzoek, evaluatie van de trends in de markt Product Bedrijf Analyse van de ontwikkeling van de markt en het marktaandeel van de producten van het bedrijf in het segment van de doelgroep segment uitvoeren marktsegmenten aantrekkelijkheid analyse om een ​​doel consumentenmarkt Analyse van de marktvraag en de analyse van de belangrijkste kiezen behoeften van de markt, een gedetailleerde studie van het gedrag, de doelgroep van het product eisen Prijzen analyse van prijsconcurrentie positionering, en dis De operator die zich in de industrie prijsstructuur niches Analyse van marktsegmenten met het oog op het vinden van de vrije markt niches en nieuwe bronnen van de omzet Concurrenten concurrerende markt analyse om de concurrentievoordelen van het product te analyseren en bepalen van de zwakke punten van het bedrijf

Grondbeginselen van marketingonderzoek Doelstellingen II. Hoe te bepalen? Formuleer vragen en leg uit waarom ze antwoorden op hen nodig hebben. Hoe zal deze informatie het bedrijf helpen? Vraag: Wat geeft de totale marktomvang Hiermee kunt u het groeipotentieel bepalen Omvang en groeipercentages van segmenten Kunt u de aantrekkelijkheid van het segment beoordelen Frequentie van de aankoop van goederen? ? ?

Fundamentals van de capaciteit marketing marktonderzoek • Potentiële maximale volume van de markt, die wordt bepaald aan de hand dat alle potentiële consumenten kennen en gebruiken de productcategorie • De werkelijke bepaald op basis van de huidige stand van wetenschap, product consumptie en het gebruik van onder consumenten • Toegankelijke omvang van de markt, die aanspraak kan maken bedrijf met opties beschikbaar voor haar het product en zijn kenmerken (distributie, prijs, doelgroep), of het niveau van de vraag, die in staat is om het bedrijf een ontmoeting met de bestaande haar middelen

Basis van marketingonderzoek Marktcapaciteit. Achtergrondinformatie. Factoren en indicatoren Beschrijving Periode Voor welke periode wordt de marktcapaciteit berekend (maand, kwartaal, half jaar, jaar), inclusief het jaar? Marktgrenzen In welke regio wordt het marktaandeel berekend (VS, Rusland, West-Europa, Azië, Verre Oosten, etc.)? Criteria voor het berekenen van de capaciteit Welke indicator zal worden gebruikt als basis voor het berekenen van de potentiële marktcapaciteit - een mogelijk productieniveau of een mogelijk niveau van consumptie? Doelgroep Met welk publiek wordt rekening gehouden bij het berekenen van de marktcapaciteit (alle inwoners van 18+, vrouwen van 35 55 met een gemiddeld inkomen, alle 55-plussers, jonge gezinnen, enz.)? Grondstofgroepen Met welke groepen goederen wordt rekening gehouden bij het berekenen van marktcapaciteit (in het voorbeeld van de automarkt - alleen auto's + onderdelen of auto's + onderdelen + service)? Meeteenheid Wat is de meeteenheid bij het berekenen van de marktcapaciteit (valuta, eenheid van output of volume van de output)? Bronnen Welke informatie is nodig om de marktcapaciteit te berekenen, bronnen van deze informatie?

Basis van marketingonderzoek Marktcapaciteit. Bottom-up methode. Aard van de omvang van de markt formule voor de berekening van de omvang van de markt in termen van kwantiteit (in duizend. Pieces) capaciteit markt voor de periode N (thous. Stuks) = Het aantal doelgroep doelgroep (in duizend. Pers.) * Tarief van de consumptie van de goederen tijdens de periode N (in st.) de omvang van de markt in termen van waarde (in duizend wrijven.) de capaciteit op de markt voor de periode N (duizend wrijven.) = het aantal doelgroep doelgroep (in duizend. pers.) * verbruik van de goederen tijdens de periode N (in st.) * de gemiddelde kosten van 1 eenheid producten op de markt (in roebels) de omvang van de markt in termen van volume (in duizenden liters) de capaciteit op de markt voor de periode n.. (per volume-eenheid -. duizend liter) = numeriek zijn de doelgroep van de markt (.. in duizenden) * verbruik van de goederen tijdens de periode N * het gemiddelde volume van 1 verpakking van goederen (in volume-eenheden - liter) (in st.)

Basis van marketingonderzoek Marktcapaciteit. Methode "Top-down". Het is gebaseerd op informatie over de verkoop van alle of de belangrijkste spelers op de markt. Marktcapaciteit = het verkoopbedrag van alle bedrijven op de markt, uitgedrukt in verkoopprijzen aan de koper (dus niet in de scheepvaart, maar in de detailhandelsprijzen). Informatie kan worden verkregen uit een enquête onder grote marktspelers, als gevolg van openstaande accounts die door spelers op sommige markten zijn gepubliceerd.

Basis van marketingonderzoek Marktcapaciteit. De methode van "Real sales". • De essentie van de methode - het volgen van de verkoop van bepaalde categorieën goederen op echte cheques van kopers, die echte aankopen van het publiek vertegenwoordigen. • Deze methode maakt gebruik van grote winkelketens, waarmee overeenkomsten worden gesloten om gegevens te verstrekken en deze winkels worden gebruikt als een representatief monster. Als gevolg hiervan kunnen de verkregen gegevens worden geëxtrapoleerd naar het hele land.

Beheervragen 1. Wat ontbreekt er in de lijst met stadia van het marketingonderzoek? 1. Definiëren van onderzoeksdoelstellingen 2. Ontwikkelen van een onderzoeksplan 3. Uitvoeren van studies 2. In welke fase is de taak: "bepalen van methoden voor het verkrijgen van de benodigde gegevens"? 3. Geef een voorbeeld van de keuze van het onderwerp van het onderzoek. Wat is de fase van deze taak?

Controlevragen Voortzetting 1. Hoe de doelstellingen van marktanalyse te identificeren? 2. Wat is de capaciteit (grootte) van de markt? 3. Wat zijn de drie soorten capaciteit te onderscheiden? Waar worden ze gekarakteriseerd door? 4. Wat zijn de 3 methoden voor het berekenen van marktcapaciteit? Wat zijn ze?

Hoorcollege 2. Methodische ondersteuning van marketingonderzoek naar de markt van informatie- en communicatietechnologieën

Analyse van de markt als een fase van marketingstrategie, promotie van goederen en diensten, concurrentiestrijd. ICT-markten. Evolutie van de IT-markt. Methoden voor marktanalyse. De methode van zoeken, verwerken en presenteren van gegevens op de ICT-markt. De belangrijkste informatiebronnen over de ICT-markt.

De tweede lezing van de cursus "Methodologische ondersteuning van marktonderzoek van de informatie- en communicatietechnologiemarkt" is gewijd aan de analyse van de markt als een fase van marketingstrategie. Deze lezing biedt de definitie van kernbegrippen, algemene informatie over de ICT-markt, evenals de analyse ervan.

Analyse van de markt als een fase van marketingstrategie, promotie van goederen en diensten, concurrentiestrijd.Markteconomie is gebaseerd op vrijheid van vraag en aanbod. Maar dit is theoretisch. In de praktijk komen factoren als de constante dynamiek van vraag en aanbod, toenemende concurrentie, de snelle ontwikkeling van technologie en technologie, onvoorspelbare inflatie, de volatiliteit van het wetgevingskader en nog veel meer in aanmer- king. Al deze conventies creëren de onzekerheid van de economie en het onvermogen om het verwachte resultaat te behalen. Maar zaken zouden zich moeten ontwikkelen, en een van de belangrijkste componenten van dit proces is marktanalyse, omdat het de strategie van de onderneming bepaalt.

Het is in feite het verzamelen van informatie over een specifieke industriemarkt en zijn consumenten, die verder uitgebreid wordt verkend. De analyse van de afzetmarkt omvat verschillende fasen. Deze studie: goederen of diensten, vraag en aanbod, het gedrag van potentiële en echte consumenten, marktomstandigheden, prijsdynamiek voor de optimale promotie van hun voorstellen op de markt.

De analyse van de industriële markten impliceert het doel van een verzameling ondernemingen die belangen hebben in een sector van de economie. De zogenaamde economische tak. Het heeft betrekking op de productie, distributie en consumptie van specifieke diensten of goederen.

En het doel van deze studie is om sectorrisico's te identificeren. De analyse van de afzetmarkt moet de mogelijkheid en parameters berekenen van de afwijking van de resultaten van de activiteit van een bepaalde entiteit in verband met de onstabiele situatie van een bepaalde industriële markt.

De tabel met de belangrijkste marktcriteria is hieronder weergegeven (zie figuur 2.1).

Figuur 2.1. Tabel met belangrijkste marktcriteria

Marketinganalyse van de markt is het schatten, definiëren, modelleren en voorspellen van alle aspecten van de processen die op de markt plaatsvinden en het functioneren van een specifiek onderwerp van de industrie met behulp van verschillende onderzoeksmethoden. Het kan alleen worden uitgevoerd met inachtneming van een aantal factoren die zijn vastgesteld door een verscheidenheid aan classificaties die bijdragen aan een duidelijke structurering en classificatie van het werk. De eerste hiervan is de structuur van marketinganalyse.

Hoe de analyse van het marktcomplex te maken - deze vraag is noodzakelijk om een ​​duidelijk idee te krijgen van wat er zal gebeuren met de goederen of diensten van een specifiek onderwerp van de industrie. Het antwoord zal uit de volgende posities bestaan: 1) wat is de conjunctuur van de markt; 2) de voorspelling van de dynamiek van ontwikkeling en groei; 3) wat is de marktcapaciteit; 4) onderzoek van concurrenten; 5) wat is het volume van de verwachte verkoop van goederen of diensten.

ICT-markten.Informatiebedrijf is een relatief nieuwe bedrijfstak van zakelijke activiteiten. Echter, vanwege de snelle ontwikkeling van het proces van informatisering, begint hij aan een groter aandeel nemen in de economie van de meest ontwikkelde landen van de wereld, evenals in de wereldeconomie. Bijvoorbeeld, het volume van de informatie-industrie in de wereldeconomie in 1993 bedroeg 2,85 biljoen dollar, twee en een half keer groter is dan de omvang van de productie in de auto-industrie en meer dan 3 keer - de productie in machinebouw en defensie-industrie.

We kunnen de volgende hoofdfuncties van de informatiebusiness onderscheiden: marketing- en marketingonderzoek in de informatiemarkt, organisatie van de productie van informatietechnologie, logistiek en informatiediensten, leaseactiviteiten, verzekeringsactiviteiten, enz.

Een belangrijke invloed op de definitie van de vooruitzichten voor de ontwikkeling van ICT werd geleverd door technologische vooruitgang op het gebied van IT, die heeft geleid tot een aanzienlijke afname van de elektronische componenten van ICT. Explosieve aard is de ontwikkeling van onderzoek op het gebied van nanotechnologie, dat een breed scala aan praktische toepassingen kent, ook op het gebied van ICT. De wereldwijde markt voor nano-elektronica zal in 2015 meer dan $ 300 miljard bedragen, net zoveel als de markt van nanomaterialen.

Evolutie van de IT-markt.Drie hoofdfasen zijn duidelijk te onderscheiden in de geschiedenis van IT-ontwikkeling. De eerste fase, die begon in het midden van de jaren vijftig, houdt verband met de opkomst van de eerste computers. Ze werden gebruikt in volledige overeenstemming met hun naam - uitsluitend als krachtige tools voor complexe berekeningen, voor het oplossen van rekenproblemen met behulp van allerlei wiskundige methoden. De concepten van de standaardsoftware waren er nog niet en alle programma's die de berekeningsmethoden implementeerden, werden gemaakt door de eerste programmeurs in de machinecodes. Deze programma's werden gebruikt in ontwerp en engineering, in het modelleren van complexe stochastische processen, op veel gebieden waarvoor het gebruik van wiskundige methoden vereist is. In het kort kunnen we stellen dat computers nummers verwerkten.

De tweede fase van IT-ontwikkeling, die een aanzienlijke periode in beslag nam - ongeveer 30 jaar vanaf het midden van de jaren 60 tot de vroege jaren 90, kan worden gekenmerkt als de periode van de opkomst en ontwikkeling van geautomatiseerde managementsystemen.

En pas vanaf het midden van de jaren 90 is de derde ontwikkelingsfase van de IT-industrie, die revolutionair genoemd kan worden, begonnen en tot op de dag van vandaag doorgegaan. IT begon door te dringen in de hoofdactiviteiten van organisaties - ze kwamen naar de werkplaatsen van managers en werknemers. Hun rol is radicaal veranderd: van het dienen ervan is het een strategische geworden.

Voorbeelden van nieuwe vormen van business kan e-commerce en de opkomst van virtuele bedrijven, de geleidelijke verdwijning van de filters in de vorm van kanalen promoten van producten en diensten tussen producenten en consumenten. Bijvoorbeeld, een van de wereldleiders in de IT - markt, IBM gestopt met de productie van computer-apparatuur af te voeren naar ondernemingen - partners in Zuidoost-Azië, met achterlating van alleen het ontwerp en de ontwikkeling van nieuwe technologie, dat wil zeggen intelligentie. Plus, als gevolg van de overname van de consulting arm van Price Waterhouse, het bedrijf IBM Global Solutions werd opgericht, die de grootste systeemintegrator werd, biedt geïntegreerde intelligente diensten op het gebied van management consulting en systeemintegratie, samen met twee andere leiders van de EDS bedrijven markt (Electronic Data Systems) en Accenture. Vergelijkbare trends zijn te zien in Rusland.

Methoden voor marktanalyse.Marktonderzoek (marketingonderzoek) begon vanaf het midden van de jaren tachtig als basis te worden gebruikt voor besluitvorming door ondernemingen.

Er zijn verschillende analysemethoden, waaronder portfolio-analyse, peer review en PEST-analyse.

Portfolio-analyse is een hulpmiddel voor strategische analyse met behulp waarvan het management van een organisatie haar economische activiteiten identificeert en evalueert met als doel te beleggen in de meest winstgevende of veelbelovende gebieden ervan en investeringen in inefficiënte projecten te verminderen of stop te zetten.

Methoden voor expertbeoordelingen zijn in de regel van kwalitatieve aard: 1) ze laten u snel een antwoord krijgen over de mogelijke ontwikkelingsprocessen van een gebeurtenis op de markt, om de sterke en zwakke punten van de onderneming te identificeren; 2) expert-methoden zijn gebaseerd op het gebruik van onvolledige en indirecte informatie, de ervaring van deskundige experts, intuïtie.

PEST - Analyse is een hulpmiddel dat is ontworpen om de politieke, economische, sociale en technologische aspecten van de externe omgeving te identificeren die van invloed kunnen zijn op de strategie van een bedrijf.

De methode van zoeken, verwerken en presenteren van gegevens op de ICT-markt.Ondanks een groot aantal verschillende onderzoeksmethoden en -technieken, is het algemene activiteitenplan dat wordt uitgevoerd in het kader van marktonderzoek vrij eenvoudig en begrijpelijk. De belangrijkste methoden om gegevens te verkrijgen zijn: 1) Interviews en enquêtes; 2) Registratie (observatie); 3) Experiment, etc.

Interview (enquête) - het vinden van de positie van mensen of het verkrijgen van informatie van hen over een kwestie. Een enquête is de meest voorkomende en belangrijkste vorm van gegevensverzameling in marketing. Ongeveer 90% van de studies gebruikt deze methode. De enquête kan mondeling (persoonlijk) of geschreven zijn.

In een schriftelijke enquête ontvangen deelnemers vragenlijsten (vragenlijsten) die ze moeten invullen en terugbrengen naar hun beoogde doel. Het belangrijkste nadeel dat het gebruik van deze methode beperkt, is een lange periode en een laag percentage (gemiddeld 3%) van de geretourneerde ingevulde vragenlijsten.

Observatie (registratie) is een vorm van marketingonderzoek, waarmee een systematische, systematische studie van het gedrag van een bepaald object of onderwerp wordt uitgevoerd. Observatie hangt, in tegenstelling tot de enquête, niet af van de bereidheid van het waargenomen object om informatie door te geven.

Een experiment is een onderzoek naar de invloed van de ene factor op de andere, terwijl externe factoren worden gecontroleerd. De belangrijkste nadelen van deze methode zijn de aanzienlijke kosten en duur van de oefening, waardoor de toepassing van deze methode in praktijkstudies aanzienlijk wordt beperkt.

De belangrijkste informatiebronnen over de ICT-markt.Dankzij de ontwikkeling van computers en andere elektronische middelen wordt modern gebruik van informatie vergemakkelijkt, zodat het voor de gewone consument toegankelijk wordt. De samenleving raakt steeds meer verzadigd van kennis en hunkering naar hen, en verandert in een informatieve, gecomputeriseerde samenleving.

ICT stimuleert de globalisering van de economie. Ten eerste is ICT de motor ervan, die een belangrijke rol speelt bij het scheiden van het proces van het creëren van toegevoegde waarde en bij het plaatsen van de stadia van het productieproces in verschillende landen en regio's.

Ten tweede verandert de ICT-sector zelf als gevolg van de globalisering. De techniek zelf, de onderdelen en onderdelen ervan worden niet in één land geproduceerd, maar in verschillende delen van de wereld en in feite 'made in the world'. Wereldwijde productienetwerken worden gecreëerd en landen worden actiever betrokken bij productiesamenwerking.

Informatie over ICT-markten met behulp van moderne informatietechnologieën kan bijvoorbeeld worden verkregen via: Informatie- en nieuwssites, analytische websites en andere informatiesites.

Een gedetailleerde uiteenzetting van de theoretische vragen die in de eerste lezing zijn behandeld, is te vinden in de literatuur [1, 3]. Praktische aspecten van deze vragen zijn te vinden in [2, 4,5,6,7,8].

Kennis moet onafhankelijk worden geverifieerd door controlevragen te beantwoorden.